Een cocosnoot, vallend uit de boom, op nog geen 15 centimeter van Noortjes hoofd. Enorme schrik alom, want die dingen zijn redelijk zwaar. Noor was voor vijf minuten van de wereld. Helemaal in shock. Krijsend gewoon. Maar eerlijk gezegd stonden we zelf ook te trillen, want het neerkomen van zo'n noot op een harde ondergrond geeft een enorme knal.  Snel tegen Noor over wat anders beginnen en het leed is weer geleden ..! Dit was het enerverende begin van onze dag.  Een fantastische dag wel te verstaan, die begon op een locale basisschool. In de diverse klassen werden we uitgenodigd om mee te doen met het zingen van liedjes. Waaronder de Indonesische versie van "vader Jacob". Kompleet op hetzelfde deuntje, met ook de naam "Jacob" erin. Grappig. De meiden hebben samen voor de klas "olifantje in het bos" gezongen. Heel zachtjes, maar omdat de klas ademloos zat te luisteren was het toch goed te horen. Puck vond het opvallend hoe ongezellig het eigenlijk in de lokalen was. Naast een portret van de president hangt er ongeveer niets aan de muur. Dat is wat anders dan op de Pijlstaartschool, waar in klas 1/2-B bijna geen leeg plekje aan de muur te bekennen is. Ook het "gymlokaal" was voor onze oudste een eye-opener: een kaal getrapt grasveld, achter de school. Geen wandrek of andere gymtoestellen. Door gebrek aan materialen bestaat hier de les daarom meestal uit joggen. Maar .... wat hebben deze lokale kindjes een lol. Zingend en dansend walsen ze door de school.  Na het afscheid mochten we bij een Balinese familie het dagelijks leven komen bekijken: voor elk onderdeel van het dagelijks leven hebben ze een ander "hokje" op hun terrein staan. Een hokje voor de opslag van rijst, en een andere losse ruimte voor de keuken, waarin op hout gestookt wordt. Wij hebben gezien (en geproefd) hoe ze rijstkoekjes bakken in de cocosolie.  De veranda is er voor het maken van alle versieringen, die gebruikt worden bij het offeren in de tempel. Dat is dus meestal het terrein van de vrouwen. Wij, dames, hebben ijverig meegeholpen. Met positief resultaat, want als je ooit behendig was met het vouwen van muizen-trapjes, dan lukt dit uiteindelijk ook.  Een ander deel in de tuin is voor de mannen. Daar trainen ze met hun hanen voor de beruchte hanengevechten. We beginnen nu ook te begrijpen dat ze de regentijd een onhandige periode vinden, want dan kom je tijdens je dagelijkse werkzaamheden (hoppend van het ene naar het andere hokje) nooit droog de dag door. In de kleine dorpjes, zoals Tunjak er een is, is iedereen landarbeider. De landjes bevinden zich direct achter het dorp. Daar hebben we dan ook kennis gemaakt met dit heftige boeren-leven. Wat een zwaar werk. Het ploegen van de drassige grond met de os lijkt ontspannen, maar als je achter de ploeg loopt is het een vorm van wadlopen in het kwadraat. Je diep wegzakkende benen omhoog hijsen en voortslepen voor de volgende stap. Wij, slappe toeristen, klommen daarom maar weer liever bovenop de ploeg. Vanaf heden zal ik ook met het schaamrood op mijn kaken een pak rijst van €1,29 (of zoiets) uit de schappen van AH pakken. Als je ziet hoeveel werk het namelijk is ...Eerst dus de grond met de os omploegen en dan zaaien. Als de sprieten vervolgens zo'n 15 centimeter groot zijn, worden ze een voor een verplant naar een groter veld, waar de sprietjes verder uit elkaar gezet worden. Na drie maanden wordt er geoogst. In de helft van de gevallen nog steeds met de hand. Na het drogen van de rijst-takjes kun je de rijstkorrels uit de takjes slaan. Al deze stadia hebben we bekeken, en tijdens het verplanten van de sprietjes hebben we ook geholpen. Tot je enkels in de modder en gebukt de sprietjes zo'n tien centimeter in de drassige grond drukken. En dan wel graag in een mooi, recht patroon.  Omdat we na deze noeste arbeid dorst hadden gekregen, klom een opa'tje een cocospalm in, om een verse cocosnoot te halen. Doormidden hakken, en drinken maar ! Onderweg zo ongeveer de hele groentewinkel gezien: bananen, chili-peper, ananas, spinazie, paksoi, aubergine, rambutan (zoete vrucht) en passievrucht. Uiteraard inclusief de cacao-bonen. Na een lunch bij een lokale familie weer met onze gids terug naar het hotel. Hopelijk blijft het de kinderen tenslotte bij dat een ananas niet gemaakt wordt in de kelder van AH, en dat er heel wat zware arbeid aan een pak rijst vooraf gaat.